




Calidad di bida ta determina pa acceso na factornan material manera
placa, cas y cuminda. Pero, tambe pa acceso na factornan immater-
ial, manera educacion, acceptacion social, representacion den
gobierno y bon servicionan publico. Na Aruba, nos por a constata
desde Status Aparte na 1986, un crecemento economico sustancial,
pero cu te ainda no a proporciona e acceso desea na un gran parti di
nos poblacion pa casi tur e puntonan menciona anteriormente.
Mi persona ta den politica pa trese cambio den e situacion aki y
pesey mi mester di bo apoyo den e eleccion di dia 25 di september
proximo. Pa logra e meta di mehora e calidad di bida na Aruba, mi a
yuda elabora hunto cu e team di PPA, programanan extenso riba
varios tereno di nos comunidad, di cual mi ta indica na continuacion
un serie di puntonan importante.
Na nivel di gobierno y maneho publico: Ley di Platafoma Nacional cu
lo duna gremionan y asociacionnan civil mas participacion den e
proceso di tumamento di decision di gobierno. Creacion di un
Ministerio pa Bienestar Social, Famiya, Hubentud, Salubridad Publico
y Seguridad Social. Mehora e colaboracion entre Ministerionan y subi
e calidad di prestacion di servicio di tur departamento di gobierno.
Miho apoyo na fundacionnan y NGO’s (entre otro, Fundacion pa nos
Muchanan).
Na nivel di educacion (prioridad # 1 di PPA): Subi e inversion den
educacion na 6.5% di nos GDP, loke ta representa un Afl. 71 Miyon
extra pa aña, basa riba cifranan actual. Lo reevalua e Plan Nacional
di Enseñansa actual den cuadra di un Plan Estrategico Integral pa
Aruba. Inspectoria di Enseñansa lo bira independiente di Departa-
mento di Enseñansa. Lo crea un plataforma legal pa mayornan, pa
stimula mas democracia den educacion. Papiamento lo wordo
introduci como idioma materno basico y en general PPA lo sostene
plannan pa renovacion di nos enseñansa. Skol totalmente liber te na
nivel general y profesional medio. Subsidio pa mucha lo aumenta di
Afl. 125 te cu Afl. 350. Intoduci Ley di Enseñansa Obligatorio y Ley di
Kinderopvang. Reemplasa e sistema di contract anual pa maestro,
pa vaste dienst. Crea incentivo pa maestronan sigui traha despues di
nan edad di pension y zorg pa programanan di recapacitacion pa
maestronan. Tur programa di educacion pa e alumnonan lo haña
posibilidad pa sigui studia (doorstroommogelijkheid). Special
atencion lo wordo duna na e problema di keda sinta y drop-outs. Lo
bin mas skol, of amplia skol secundario, na Noord y San Nicolas.
Crea mas posibilidad di educacion pa adulto. Introduci un maneho pa
educacion di muchanan cu desabilidad. Modernisa tur programa,
material di estudio y ekipo di ICT. Otro puntonan ta: crea un Busi-
ness School na nivel Universitario, Un Instituto na nivel academico
pa Idioma y un Skol pa Entrepreneurship cu lo hunga un papel
imporante den Aruba su proximo desaroyo. Tambe lo bin un Centro
di Educacion y Enseñansa y un Centro pa Investigacion den
Enseñansa Arubano.
Na nivel di Economia y Turismo: Lo diversica Aruba su economia en
general y turismo en particular, creando puestonan di trabao cu un
balor agrega mas halto. E desaroyo lo pasa di uno cuantitativo pa
uno cu ta mas cualitativo. Den turismo lo elimina e off-season door di
promove ‘convention tourism’. Un di tres golf course lo ta necesario.
Areanan di diversificacion lo ta: finance, business consultancy, healt
& fitness, IT& Communication, educacion & training, high-tech, y
pesca, cria di bestia y horticultura. Lo desaroya Barcadera Container
Haven y Free Zone. San Nicolas lo bira un Caribbean City. Tele-Aruba
lo wordo transforma den un Planta Regional pa Caribe y Aruba en
general lo wordo promovi como un Business Showcase di Caribe.
Lo establece un conseho pa promove productividad laboral den tur
su aspectonan, pero semper di un manera socialmente hustifica.
Na nivel social: E sistema di ahuste di salario minimo lo wordo
cambia pa uno cu ta tene cuenta cu e crecemento real di nos
economia. Lo introduci un Conferencia Nacional Anual, caminda ta
delibera riba tur problema social cu Aruba ta confronta y cu ta rekeri
di atencion immediato. Lo busca solucionnan a corto plaso pa e
problematica di Choller (mas prevencion, test di droga na skolnan
secundario, miho cuido y ley di curatela). Igualmente, pa asuntonan
manera divorcio, violencia domestico, embaraso hubenil y drop-outs.
Lo zorg pa tin un definicion di e concepto di pobresa pa e caso di
Aruba y desaroya un maneho dirigi pa elimina esaki. Lo introduci un
Social Budget y en general lo crea un base di datos cu indicadornan
social, cu lo permiti un maneho social mas hustifica. Lo aumenta
salario minimo y bijstand pa tene cuenta cu e desaroyo real di nos
economia encuanto ingreso y costo. Lo baha e orario di trabao pa 40
ora pa tur trahado y aumenta e dianan di vakantie. Tur trahado lo
dispone di minimo un diadomingo liber pa luna. Lo construi 1000 cas
pa pueblo durante un periodo di cuater aña, cu creditonan social via
Banco di Credito pa Pueblo (Volkskredietbank).
Sosten pa nos grandinan: Lo reforma AZV y AOV di un manera
duradero, introduciendo un sistema di finansiamento nobo pa henter
nos sistema di seguridad social. E sistema di finansiamento nobo lo
permiti e introduccion di un seguro di pension adicional, despues di a
reforma esun di AOV. Den e caso di AZV lo rebaha of elimina e 9,5%
inhusto cu ta cobra nos pensionadonan como ‘zelfstandige’ y lo
expande e servicio di cuido cu ‘mondhygiënist’. E pension di AOV lo
bira liber di tur impuesto y e tambe lo wordo ahusta conforme e
sueldo minimo, teniendo cuenta cu e crecemento real di nos econo-
mia. Lo bin mas cas pa nos grandinan na San Nicolas, Santa Cruz y
Noord. PPA lo introcuci un seguro nobo pa ‘mantelzorg’ (cuido
medico nan cas) y ‘alfa-hulp’ (trabao di cas pa esunnan cu no por
cuida nan mes mas). Lo introduci un subsidio pa huur, awa y electri-
cidad te cu 50%. Gastonan di huur (15%), cuido di mucha (25%) y
transportacion pa trabao, lo bira deducibel di belasting.
Tin mas puntonan importante den e programanan di PPA. Pa esaki
por consulta PPA su website www.ppa-aruba.org , contacta centro
of cualquier miembro di partido. PPA ta un partido cu credibilidad, cu
merece bo confiansa pa por hasi historia un biaha mas na Aruba.