Loke ta briya
NO semper ta oro
Home      Articulo      Downloads      Kiko ta malo      Solucion      Herbert Diaz      Contacto
Hopi di nos ta contento di wak hopi hotel, negoshi etc. florece na Aruba.
Tambe nos por tuma nota cu e nivel di divisas di pais Aruba ta
cumpliendo cu normanan internacional y cu reciente-mente nos ‘credit
rating’ y ‘rating outlook’ a resulta positivo. Tur esaki ta excelente pa e
pais y ta indica cu nos tin cosnan positivo na Aruba. Pero, un economia
realmente sano, apart di tin e desaroyo ariba indica, tambe mester posee
un bon distribucion di su ingreso nacional y un productividad laboral halto.
Den dos articulo anterior mi a mustra caba con Aruba de hecho tin
problema cu su distribucion di e ingreso nacional y cu ademas nos
ingreso individual ta bao presion di e compromiso cu nos debenan
publico y priva ta trese cu nan.

Aki mi lo continua cu elabora mas riba e tema di nos productividad
laboral. Fondo Monetario Internacional (IMF) y Banco Central di Aruba
(CBA), tur dos a mustra riba e hecho cu e productividad laboral na Aruba
ta bahando. Mas concretamente, por mira den e grafico cu entre aña
2000  y 2005, e indice di crecemento di e productividad laboral, a baha
cu 1% pa aña. Na 2006  e productividad laboral a bolbe aumenta cu 1%.
E productividad laboral mes ta wordo calcula door di tuma e Producto
Nacional Bruto (GDP) y dividi esaki door di e cantidad total di trahado.











Lamentablemente, pa falta di informacion riba e total cantidad di trahado,
no tin ainda un calculo di e productividad laboral pa e añanan 2007 y
2008. Sinembargo, nos por ta sigur cu e productividad laboral di Aruba a
bolbe baha, ya cu nos GDP Real tabata tin un crecemento negativo di
respectivamente - 0,1%  y - 1,6% durante e dos añanan anterior.
E gran pregunta ta awor: kiko ta causa e disminucion di nos productividad
laboral (PL)? Na promer lugar lo por pensa cu si nos PL baha, esaki ta
nifica cu e trahadonan a bira floho y pesey ta produci menos. E idea aki
ta INCORECTO, pasobra no ta esaki e indicador di e productividad
laboral, cu ta parti di e GDP, ta midi! Por cierto, na Aruba nos no tin
ningun registro of sistema publico cu ta midi e productividad laboral di
cada trahado den termino di un output den units cu ta refleha su
produccion fisico pa ora. Loke si ta importante, ta e nivelnan di salario y
ganashi, promedio y total, di e trahado y empresanan, ya cu nan ta forma
parti importante di e GDP. Akinan ta resulta cu e salario promedio
nacional tin problema pa calcule exactamente en bista di cu e ultimo cifra
oficial disponibel di e suma total di salarionan (loonsom), ta pa aña 2004.
Te na e momento ey, e tabata crece anualmente. Si asumi awor cu e
tendencia aki a continua, e ora nos ta haña, door di calcula e porcentahe
cu e salarionan total ta representa di e GDP, o sea, e ‘wage quota’, cu tal
indicador ta creciendo. Tal desaroyo ta nifica cu e ganashi di nos
empresanan na Aruba ta bahando. Esaki no ta nada straño, pasobra
tabata tin un crecemento economico no planifica caminda e concurencia
entre empresanan ta hasi cu e bolo mester wordo parti entre mas y mas
participante. Di e manera aki cada un ta haña dia pa dia un pida mas
chikito! Cu otro palabra, e disminucion den nos productividad laboral ta
resulta di ta mas bien consecuencia di un maneho economico demasiado
liberal! Esaki ta hopi lamentabel, pasobra como resultado nos ta mira con
e grupo economicamente mas debil ta paga e cuenta ora mester indexa
e salario minimo y diripente no tin placa pa hasi esaki. Pesey, ta
importante pa busca un solucion pa e situacion plantea den e articulo aki.
Claro, cu gobierno lo mester actua pronto cu hopi eficacia pa bin cu un
maneho economico cu ta mas productivo! Fiha den e grafico cu entre
1994 y 1998, Aruba su productividad laboral a subi, pa despues keda
practicamente constant na un nivel halto te cu aña 2000. Esaki kier meen,
cu na final di cuenta, Aruba SI por.