Vakministers?
Home      Articulo      Downloads      Kiko ta malo      Solucion      Herbert Diaz      Contacto
Pa e eleccion di dia 25 di september proximo, partido RED un biaha mas
ta ofreciendo “vakministers” como solucion pa gobernacion di Aruba. Na
aña 2005, nan no tabata tin mucho exito cu e proposicion aki. E eleccion
venidero nos lo bay wak con pueblo ta reacciona. Ami di mi banda NO ta
convenci at all di e idea aki! Todo lo contrario, e ta parcemi un FAKE
hopi grandi, cu lo bay tin mas desbentaha cu bentaha. Pesey mi kier
dedica algun nota na e topico aki.

Pa cuminsa ta trata di un concepto hopi bieu y NADA NOBO. Foi
cuminsamento di siglo pasa, pues na aña 1908, nos conoce e caso di
Jonkheer Reneke de Marees van Swinderen, kende tabata Vakminister di
Asuntonan di Exterior den gabinete Heemskerk na Hulanda. Den e ultimo
siglo, Hulanda a hasi masha poco uso di e opcion aki. E motibonan
pakiko mi lo expone un djies. Na Aruba tambe nos tabata tin caba tres   
(P.S. de facto cuater) vakminister desde cu nos Status Aparte a drenta na
vigor, sin cu a keda animo pa continua cu e practica aki.

Na promer lugar tin tras di e idea di un vakminister, manera RED ta
interprete, un ERROR di pensamento hopi grandi cu ta: pasobra e
sistema vigente no ta sirbi, pesey mester bin cu un sistema nobo. Den
pasado SER a yega di usa e pensamento aki pa hustifica introduccion di
AZV. SVb lo no tabata sirbi, pesey AZV mester a bin! Pues, awe nos ta
hinca cu un problema di AZV hopi mas grandi cu hamas tabata e caso cu
SVb! Tin mas ehempel asina na Aruba cu pa motibo di espacio mi lo
keda sin menciona akinan. E punto ta cu ora algo no ta funciona bon, bo
mester analisa e causanan cu ta ocaciona tal problema y coregi nan. Ta
bin acerca e siguiente puntonan:

Un partido politico tin su ideologia, vision y programa. Su parlamentario-
y ministernan mester comparti esaki. Como consecuencia un persona cu
wordo selecciona pa ta vakminister di un partido, mester ta di acuerdo cu
esaki. E ora miho e vakminister bay riba lista y no crea e impresion
eroneo cu e ta 100% neutral of independiente.

RED ta sostene cu den e sistema actual, un parlamentario tin miedo di e
ministernan, pasobra nan ta e hefenan grandi den partido cu por dicidi si
un parlamentario por bin bek riba lista of no. Den e caso di un vak-
minister, ta parse’mi cu e situacion por bolter masha lihe mes. Pasobra,
un minister cu sa cu su fraccion den parlamento
(P.S. cu aprobacion di tur
partner di coalicion)
por mande cas ora nan hanja ta bon, lo por
compromete su profesionalismo pa please su parlamentarionan y asina
salva su peyeho.

No por bisa tampoco cu lo hiba un relacion entre vakminister y parlamen-
to a base di argumento, pasobra esaki tambe ta algo cu ta demostra
caba cu nunca a funciona bon den gobierno. Por ehempel, na nivel di
director/hoofd van dienst y Minister. Ora e argumentonan profesional di
un hefe di departamento topa cu esunnan politico di su minister,
mayormente e parti profesional ta perde di e parti politico. Awor, que
hubo di un caso caminda e parlamentarionan di oposicion logra demostra
a base di hecho y argumentonan solido, cu e vakminister tabata fout.
RED lo manda su vakminister cas pasobra esaki a faya?  

Di otro banda no por garantisa tampoco cu un vakminister no por traha
pa su interes propio. Hustamente, pasobra e ta un gran experto riba su
tereno, e lo por manipula e parlamentarionan cu no sa asina hopi di e
materia, cu argumentonan falso!

Por ultimo nos no mester lubida cu tanto e parlamentarionan como e
ministernan tin cu hasi un trabou politico cu ta relaciona cu e deseo y
necesidad di e pueblo. Pesey, nan mester keda continuamente den
contacto cu e ciudadanonan. Un vakminister hustamente no ta hasi esaki,
di manera cu un elemento vital di e sistema democratico ta bay perdi.
Nos sa ademas cu diferente problema di gobernacion no por wordo
soluciona cu conocimento tecnico of academico so. Loke mester wordo
hasi ta un trabou politico di calidad cu ta hasi uso adecua di
conocimentonan profesional.

Kiko anto ta e solucion? PPA ta convenci cu e alternativa cu nos ta
ofrece pueblo ta 100% bes miho cu esun di RED. Esaki ta: mehora
nos sistema democratico actual cu leynan cu ta hasie funciona
adecuadamente. Tal leynan ta por ehempel: esun di Maneho Publico;
Plataforma Nacional, Ombudsman (defensor di pueblo); y un ley
contra enrikecimento ilegal.